Miras bırakan, geride mal varlığının yanı sıra borçlar da bırakabilir. Türk hukukunda miras, aktif ve pasifleriyle birlikte — yani hem alacaklar hem borçlarla birlikte — geçer. Bu nedenle mirasçılar, borçları mal varlıklarından ödememek için mirası reddedebilir. Mirasın reddi iki farklı biçimde gerçekleşebilir: gerçek ret ve hükmi ret.
Babadan kalan borçları ödemek zorunda mıyım?
Hayır, ancak bunun için mirası reddetmeniz gerekir. Mirası reddetmezseniz miras bırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olursunuz. Ret hakkını kullanmak için miras bırakanın ölümünü öğrendiğiniz tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurmanız şarttır. Bu süre hak düşürücüdür; kaçırılması halinde mirası kayıtsız ve koşulsuz kabul etmiş sayılırsınız.
⚠️ Üç aylık süre son derece kritiktir. Bu süre geçtikten sonra mirası reddetme imkânı kalmaz. Miras bırakanın borçlu olduğunu öğrendiğinizde vakit kaybetmeden hukuki danışmanlık alınız.
Mirasın gerçek reddi nasıl yapılır?
TMK m.609 uyarınca mirasın gerçek reddi, mirasçının sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanıyla yapılır. Sulh hakiminin görevi bu beyanı tutanakla tespit etmekten ibarettir; herhangi bir yargılama yapılmaz.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'ne göre üç aylık ret süresi hak düşürücü bir süredir. Bu süre yasal mirasçılar için, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri kanıtlanmadıkça, miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren işlemeye başlar. Atanmış mirasçılar için ise süre, miras bırakanın tasarrufunun kendilerine bildirildiği tarihten başlar.
Mirası reddettikten sonra tereke işlemlerine karışırsam ne olur?
TMK m.610 uyarınca ret süresi sona ermeden tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi dışında işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine maleden mirasçı mirası reddedemez. Bu haller mirasın zımni olarak kabul edildiğini gösterir.
Miras bırakanın cenaze giderleri ve acil yönetim işlemleri olağan yönetim kapsamında sayılır; bu işlemleri yapmak ret hakkını ortadan kaldırmaz.
Mirasın hükmi reddi nedir?
TMK m.605/2 uyarınca miras bırakanın ölüm tarihinde tereke açıkça borca batık ise mirasçılar mirası reddetmiş sayılır. Bu durumda üç aylık süre şartı aranmaz; hükmi ret tereke alacaklısına karşı açılacak davada def'i yoluyla ileri sürülebileceği gibi tespit davası olarak da açılabilir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'ne göre terekenin borca batık olduğu savunması niteliği itibarıyla maddi hukuka ilişkin bir def'i olup mahkemece re'sen gözetilemez; yalnızca ileri süren mirasçılar yönünden dikkate alınır. TMK m.605/2'ye dayalı hükmi ret davası, alacaklılara karşı herhangi bir süreye bağlı olmaksızın miras paylaşılıncaya kadar her zaman açılabilir.
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'ne göre TMK m.605/2'ye dayalı mirasın hükmi reddi davasında terekenin ölüm tarihindeki değerinin açıkça borca batık olduğunun belirlenmesi zorunludur. Yasal mirasçılar, terekeye sahiplenmemiş ve olağan yönetim dışında işlem yapmamış olmaları halinde terekenin borca batık olduğu yönünde tespit kararı verilmesini isteyebilir.
Gerçek ret ile hükmi ret arasındaki fark nedir?
- Gerçek ret (TMK m.605/1): Mirasçının iradesine dayalıdır; ölümü öğrenmeden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurularak yapılır
- Hükmi ret (TMK m.605/2): Terekenin borca batık olduğuna dayalıdır; süre şartı yoktur, miras paylaşılıncaya kadar her zaman ileri sürülebilir
Mirasın reddinin iptali mümkün müdür?
Evet. Miras bırakanın alacaklıları, mirasçıların ödemeden aciz olan bir miras bırakanın mirasını reddederek alacaklıları zarara uğratmaları halinde TMK m.618 uyarınca mirasın reddinin iptali davası açabilir. Bu dava için altı aylık hak düşürücü süre uygulanır.
Tüm mirasçıların mirası reddetmesi halinde ne olur?
Mirasçıların tamamının mirası reddetmesi halinde miras, sulh hukuk mahkemesinin kararıyla tasfiyeye tabi tutulur. Tasfiye sonunda arta kalan değer varsa ret tarihindeki sıraya göre hak kazananlara dağıtılır.
Miras bırakanın borçlu olduğunu öğrendiyseniz süreyi kaçırmadan hukuki değerlendirme yaptırın.
WhatsApp'ta Danışın