Muris Muvazaası Davası

Miras bırakanın sağlığında mal varlığını belirli mirasçılara aktarması, diğer mirasçıların miras haklarını zedeleyebilir. Görünürde satış ya da bağış şeklinde gerçekleştirilen bu işlemler, gerçekte mirasçılardan mal kaçırma amacı taşıyorsa hukuk bunu muris muvazaası olarak tanımlar ve iptale konu eder.

Babam sağken malını kardeşime devretmiş, ne yapabilirim?

Bu durum miras hukukunda en sık karşılaşılan anlaşmazlıklardan biridir. Miras bırakan, tapu devri yaparken gerçekte bir satış bedeli almamış ya da sembolik bir bedel almışsa; devrin amacı mal kaçırmaksa; ve bu işlem sonucunda sizin miras payınız zedelenmişse, muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davası açma hakkınız doğar.

Bu dava mirasçılık sıfatı taşıyan herkes tarafından açılabilir. Zamanaşımı yoktur; miras bırakanın ölümünden sonra her zaman dava yoluna başvurabilirsiniz. Tek mirasçı olarak açabileceğiniz gibi diğer mirasçılarla birlikte de açabilirsiniz — her mirasçı kendi miras payı oranında talepte bulunur.

Muris muvazaası davası nedir, nasıl ispat edilir?

Muris muvazaası, miras bırakanın mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yaptığı görünüşteki satış ya da bağış işleminin gerçekte muvazaalı — yani tarafların gerçek iradesini yansıtmayan — bir işlem olduğunun mahkemede ispatlanmasıdır.

İspat yükü davayı açan mirasçıya aittir. Yargıtay'ın belirlediği kriterlere göre mahkeme şu unsurları birlikte değerlendirir:

• Miras bırakanın taşınmazı satmayı gerektirir makul ve haklı bir nedeninin olup olmadığı
• Davalının satın alma gücünün bulunup bulunmadığı
• Tapuda gösterilen satış bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasındaki fark
• Taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki
• Ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri ile toplumsal eğilimler
• Olayların olağan akışı

Hayırsız evlada mirastan mal kaçırma: Yargıtay ne diyor?

Halk arasında "hayırsız evlada mal kaçırma" olarak bilinen bu durumda miras bırakan, kendisiyle daha yakın ilişki içinde olan ya da kendisine bakan mirasçıya, diğerlerinin aleyhine olacak şekilde mal devreder. Yargıtay bu tür davalarda şu olgulara özellikle dikkat çekmektedir:

Dava kime karşı açılır, ne talep edilir?

Dava, taşınmazı devralan kişiye karşı açılır. Taşınmazın sonradan üçüncü bir kişiye devredilmiş olması halinde ise o kişinin iyiniyeti belirleyicidir. Üçüncü kişi tapu siciline güvenerek iyiniyetle ve bedel ödeyerek taşınmazı edinmişse ona karşı tapu iptali istenemez; bu durumda talep tazminata dönüşür. Buna karşılık üçüncü kişi kötüniyetli ise ya da taşınmazı karşılıksız olarak edinmişse ona karşı da tapu iptali ve tescil davası açılabilir. Talep, tapu kaydının iptal edilerek davacının miras payı oranında adına tescil edilmesidir.

Davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaz; her mirasçı kendi payı oranında ayrı dava açabileceği gibi diğer mirasçılarla birlikte de dava açabilir.

Muris muvazaası davası nerede açılır, ne kadar sürer?

Dava, taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılır. Dava dilekçesinde taşınmazın tapu bilgileri, miras bırakan ile taraflar arasındaki ilişki ve muvazaaya ilişkin deliller açıkça belirtilmelidir.

Yargılama süresi mahkemenin iş yüküne, tanık sayısına ve bilirkişi incelemelerine bağlı olarak değişmekle birlikte ortalama 2-4 yıl arasında sonuçlanmaktadır. Davanın sağlam bir delil temeline oturtulması hem süreyi kısaltır hem de sonucu doğrudan etkiler.

Yurt dışındaki mirasçılar bu davayı açabilir mi?

Evet. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, bulundukları ülkedeki Türk konsolosluğu ya da noter aracılığıyla düzenleyecekleri vekaletname ile davayı avukat aracılığıyla takip ettirebilir. Apostil şerhi taşıyan vekaletname Türkiye'de geçerlidir.